Tomasz Sułkowski

prawnik

Wspieram przedsiębiorców w bezpiecznym prowadzeniu biznesu. A w branży budowalnej pomagam w tworzeniu bezpiecznych umów kontraktowych, zarówno dla wykonawców, jak i zamawiających...
[Więcej >>>]

Skontaktuj się

W związku z licznymi obciążeniami karami umownymi za opóźnienie…

Tomasz Sulkowski08 maja 2020Komentarze (0)

Często trafiają do mnie sprawy, w których zamawiający obciąża wykonawcę wysoką karą umowną za powstałe opóźnienie. Tymczasem w wielu przypadkach okazuje się, że do opóźnienia wcale nie dochodzi z powodu okoliczności, za które wykonawca ponosi odpowiedzialność.

Czy Zamawiający może w takiej sytuacji obciążyć wykonawcę karą?

Kara umowna za opoznienie prac budowlanych

Co na to sądy?

W orzecznictwie dominuje pogląd, iż obciążanie dłużnika karą umowną z tytułu okoliczności, za które odpowiedzialności nie ponosi jest działaniem nieprawidłowym. Zweryfikujmy więc powyższy pogląd i przyjrzyjmy się kilku ciekawszym wyrokom w tym zakresie.

W Wyroku Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2013 r., I CSK 748/12, OSNC 2014/6/67). Sąd uznał, iż:

rozszerzając na podstawie art. 473 § 1 k.c. odpowiedzialność dłużnika z tytułu kary umownej (art. 483 § 1 k.c.), strony muszą w umowie wyraźnie określić, za jakie inne – niż wynikające z ustawy – okoliczności dłużnik ma ponosić odpowiedzialność. Nie mogą to być okoliczności obciążające wierzyciela (art. 3531 k.c.).

W treści Wyroku wskazano również, że:

Nie można przyjąć, że dłużnik będzie zobowiązany do zapłaty kary umownej także w sytuacji, gdy niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania jest spowodowane okolicznościami, za które odpowiedzialność ponosi wierzyciel. Kara umowna jest bowiem sankcją cywilnoprawną za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania przez dłużnika.

Jak wynika z treści wyroku niedopuszczalne jest zatem aby strony ustaliły w umowie, iż odpowiedzialność z tytułu kary umownej po stronie dłużnika powstanie na skutek wystąpienia okoliczności, która de facto jest następstwem niewykonania obowiązków lub innych okoliczności będących w danym stosunku prawnym po stronie inwestora.

Spójrzmy dalej…

Powyższy pogląd znajduje potwierdzenie również w wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 10 grudnia 2013 r. sygn. akt V ACa 534/13, zgodnie z którym:

Jak się przyjmuje w judykaturze i piśmiennictwie, kara umowna może być zastrzeżona w kontrakcie zarówno za zwłokę jak i tzw. opóźnienie proste, polegające na niespełnieniu świadczenia w oznaczonym terminie, a w wypadku nieoznaczenia – po wezwaniu dłużnika przez wierzyciela do wykonania. W wypadku kary umownej za opóźnienie chroniony jest szczególny interes wierzyciela polegający na terminowym wykonaniu zobowiązania, istotny zwłaszcza w tzw. zobowiązaniach terminowych.

Podkreślić jednak należy, że obowiązek zapłaty kary umownej za opóźnienie powstaje wówczas, gdy naruszenie zobowiązania powstało na skutek okoliczności, za które dłużnik ponosi odpowiedzialność”(por. wyrok SN z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt II CSK 331/12).

Orzecznictwo wskazuje, że Wykonawca nie może ponosić odpowiedzialności za opóźnienia powstałe w wyniku okoliczności, za które wykonawca nie odpowiada. 

A jednak kara umowna

Co jednak w sytuacji, gdy  mimo wszystko Zamawiający bezpodstawnie nałoży na nas karę umowną? Co zrobić i jakie działania podjąć, aby uniknąć kary?

Odpowiedź na to pytanie jest bardzo prosta:

Działaj!

  1. Sporządź odpowiednie pismo, skieruj je do Zamawiającego i pokaż mu swój punkt widzenia. Tworząc pismo pamiętaj, aby:
  2. udowodnić, że nie ponosisz odpowiedzialności za powstałe opóźnienia, 
  3. przytoczyć istotne wyroki potwierdzające zajęte przez Ciebie stanowisko,
    stworzyć możliwie jak najbardziej precyzyjny oraz szczegółowy opis wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności (przyczyny opóźnienia). Pamiętaj więc, że wykonawca nie jest zobowiązany do zapłaty kary umownej w sytuacji, gdy niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania jest spowodowane okolicznościami, za które odpowiedzialność ponosi wierzyciel, a nałożenie kary na wykonawcę w takiej sytuacji jest bezpodstawnym działaniem Zamawiającego. 

Pamiętaj!

Odpowiedzialność wykonawcy, za różne okoliczności związane bezpośrednio lub pośrednio z wykonaniem zobowiązania z umowy o roboty budowlane może mieć różny zakres. Tzn.  spektrum lub katalog okoliczności, za które odpowiada

Wykonawca nigdy nie jest taki sam.  Jest możliwe, że w dwóch umowach dotyczących podobnych prac budowlanych zakres odpowiedzialności będzie różne np. w jednej z umów odpowiedzialność wykonawcy będzie dotyczyła tylko i wyłącznie wykonania prac zgodnie z projektem makaron można będzie zastrzeżona za naruszenie terminu  natomiast w drugiej umowie przedmiot umowy będzie identyczny natomiast katalog okoliczności, za które wykonawca ponosi odpowiedzialność z tytułu kary umownej może dotyczyć kilkunastu różnych kwestii opisanych wprost lub niekoniecznie wprost.

Powyższe wynika z możliwości modyfikowania zakresu odpowiedzialności stron umowy w trybie art. 473 k.c.

***

Przeczytaj też: Skutki potrącenia kary umownej z wynagrodzenia wykonawcy

***

#KaraUmowna,  #DochodzenieKaryUmownej,  #KaraUmownaZaOpóźnienie

Zdjęcie: Jamar Penny

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Wyrażając swoją opinię w powyższym formularzu wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Kancelaria Prawa Gospodarczego GRAVIS LEGAL GROUP Widera, Sułkowski Sp. j. Twoich danych osobowych w celach ekspozycji treści komentarza zgodnie z zasadami ochrony danych osobowych wyrażonymi w Polityce Prywatności

Administratorem danych osobowych jest Kancelaria Prawa Gospodarczego GRAVIS LEGAL GROUP Widera, Sułkowski Sp. j. z siedzibą w Bytomiu.

Kontakt z Administratorem jest możliwy pod adresem sulkowski@kancelariagravis.pl.

Pozostałe informacje dotyczące ochrony Twoich danych osobowych w tym w szczególności prawo dostępu, aktualizacji tych danych, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia danych oraz wniesienia sprzeciwu na dalsze ich przetwarzanie znajdują się w tutejszej Polityce Prywatności. W sprawach spornych przysługuje Tobie prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: